🇵🇱 Kolonia osadnicza powstała w latach 20. XIX w. Sam cmentarz powstał w wieku XIX. Początkowo chowano w nim olęderskich kolonistów osiedlających się na tych ziemiach, później służył on również pochówkowi polskich mieszkańców okolicy. W aktach metrykalnych parafii Tarchomin można natrafić na dokumenty dotyczące Michałowa-Grabiny.
Dlaczego wspomniałem o tym, że chowano tu również Polaków? Na przestrzeni lat Polacy i olęderscy koloniści utrzymywali dobrosąsiedzkie relacje i dochodziło do mieszania się rodzin niemieckich i polskich (czego potwierdzeniem są księgi metrykalne i niektóre spolszczone nazwiska). Warto wspomnieć, że wg spisu powszechnego z 1921 r. w całej gminie Nieporęt mieszkało 494 „Olędrów”, spośród których narodowość niemiecką zadeklarowało 105 osób z kolonii Augustówek. W trakcie II wojny światowej część najmniej zasymilowanych kolonistów, wskutek propagandy III Rzeszy, wstąpiła do armii niemieckiej, ale były też rodziny angażujące się w działania wojenne po stronie polskiej.
Pierwsze zniszczenia pochodzą z września 1944 r. Wówczas przez te tereny przesuwał się front wschodni II wojny światowej, a dewastacji dokonali żołnierze Armii Czerwonej. Po wojnie ziemie po dawnych osadnikach zostały sprzedane. Cmentarze zaś stopniowo były niszczone celem pozyskania kamiennego budulca. Później popadały one w ruinę i były zaniedbywane. Jak możecie zauważyć na cmentarzu w Michałowie-Grabinie znajdują się pomniki i nagrobki powstałe z betonu, lastriko i piaskowca, a inskrypcje są dwujęzyczne – w językach polskim i niemieckim. Cmentarz, w którym teraz jesteśmy, został wysprzątany, a niszczejące jeszcze przed wieloma laty nagrobki wyremontowane. Jest to zasługa mrówczej pracy, jakiej podjęło się Nieporęckie Stowarzyszenie Historyczne. Popieramy takie inicjatywy, ponieważ uważamy, że dbanie o lokalne świadectwa dawnej historii są jedną z form ocalenia dziejów od ich zapomnienia.
🇬🇧 A settlement colony was established in the 1820s. The cemetery itself was established in the 19th century. Initially, it was buried for Hollander colonists settling in these lands, later it was also used for the burial of Polish inhabitants of the area. In the records of the Tarchomin parish, you can find documents about Michałów-Grabina.
Why did I mention that Poles were also buried here? Over the years, Poles and Hollander colonists maintained good-neighborly relations, and German and Polish families mixed up (which is confirmed by record books and some Polish names). It is worth mentioning that according to the census of 1921, 494 "Olęders" lived in the entire commune of Nieporęt, of which 105 people from the Augustówek colony declared German nationality. During World War II, some of the least assimilated colonists, as a result of the propaganda of the Third Reich, joined the German army, but there were also families involved in hostilities on the Polish side.
The first destructions come from September 1944. At that time, the eastern front of World War II was moving through this area, and the devastation was carried out by the Red Army soldiers. After the war, the lands of the former settlers were sold. The cemeteries were gradually destroyed in order to obtain stone building material. Later they fell into disrepair and were neglected. As you can see in the cemetery in Michałów-Grabina there are monuments and tombstones made of concrete, terrazzo and sandstone, and the inscriptions are bilingual - in Polish and German. The cemetery in which we are now has been cleaned, and the tombstones, which had been deteriorating many years ago, were renovated. This is due to the painstaking work undertaken by the Nieporęckie Historical Association. We support such initiatives because we believe that caring for local testimonies of old history is one of the forms of saving history from oblivion.
__________________________________________________________________________
⚠️ Zdjęcia wykonano 5 stycznia 2022 r. ⚠️
⚠️ Photos taken in 5th of January 2022. ⚠️ __________________________________________________________________________
Fotogaleria/Photo gallery:
Link do fotogalerii na Facebooku/Link to the Facebook photo gallery:
Dawny cmentarz Olędrów w Michałowie-Grabinie (fotorelacja)
