Zakład dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów "Zofiówka"

Szpital został zbudowany w 1907 r., rok później został oficjalnie otwarty. Początkowo lecznica miała 95 łóżek i znajdowała się najpierw przy ul. Wólczańskiej, a następnie przy ul. Kochanowskiego. W 1910 r. powstał kolejny pawilon, przeznaczony dla kobiet, a szesnaście lat później dobudowano jeszcze jeden. W 1935 r. szpital był bardzo duży, na 275 łóżek. Nazwa szpitala „Zofiówka” pochodzi od imienia fundatorki, Zofii Endelmanowej. Tutaj w większości trafiali niezamożni Żydzi, którzy byli tutaj leczeni bezpłatnie. W zakładzie wykorzystywano nową metodę uspołeczniania ludzi przez pracę. Kierownikami szpitala byli kolejno Samuel Goldflam, Gotlib Kremer, Rafał Becker i Jakub Frostig.

W trakcie okupacji niemieckiej Zofiówka znajdowała się na terenie getta otwockiego. W 1940 r. panowały tam głód i straszne warunki. Z rozkazu Niemców był to jedyny zakład dla chorych Żydów na terenie Generalnej Guberni. W 1941 r. znajdowało się tam 350 chorych. W trakcie likwidacji getta w Otwocku Niemcy zamordowali od 110 do 140 osób, część rozstrzelali, zaś resztę wywieźli do obozu zagłady w Treblince. W trakcie likwidacji szpitala część personelu była w stanie uciec karetką sanitarną do Warszawy. Natomiast ci spośród lekarzy, którzy pozostali, popełnili samobójstwo.

Po likwidacji getta Zofiówka i sanatorium „Brijus” zostały przejęte przez Niemców, którzy w połowie 1943 r. założyli ośrodek „Lebensborn Ostland”. Lebensborn była to instytucja mająca za zadanie „odnowienie krwi niemieckiej” i „hodowlę nordyckiej rasy nadludzi”, de facto polegające na masowym rozmnażaniu się Niemców w duchu niemieckiej polityki rasowej. Niemieccy okupanci również porywali polskie dzieci i germanizowali je z przeznaczeniem do ich adopcji w niemieckich rodzinach.

W latach 1956-1985 mieściło się tu sanatorium, gdzie leczono chorych na gruźlicę. Pod koniec lat 50., w pobliżu budynków liceum przysanatoryjnego, odkryto masową mogiłę ok. 100 osób zamordowanych przez Niemców. W 1985 r. szpital wrócił do swojej pierwotnej postaci. W 1998 r. szpital został opuszczony i od tej pory niszczeje.

 

Fotogaleria:

Link do fotogalerii na Facebooku ("Urbex Fotografia" #18):

Zakład dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów "Zofiówka" (fotorelacja)

 

Link do filmu na YouTube:

Zakład dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Żydów "Zofiówka" (film)