Bizon na Szlaku i Urbexie: Nieukończony biurowiec EuroPol GAZ S.A. w Warszawie

🇵🇱 Betonowy kloc, szkieletor, gazowy pałac, pogazowy moloch. To tylko niektóre słowa, którymi w Internecie określa się pewien monumentalny budynek znajdujący się w Warszawie. Miał on stać się siedzibą spółki EuroPol GAZ S.A. będącej właścicielem polskiej części gazociągu Jamał-Europa. Budowa obiektu rozpoczęła się w 2000 r., jednak cofnijmy się jeszcze kilka lat wstecz, by w skrócie przybliżyć kontekst. 25 sierpnia 1993 r. rządy Polski i Rosji podpisały porozumienie ws. budowy gazociągów do tranzytu gazu rosyjskiego przez terytorium Polski i dostaw gazu do naszego kraju. Niedługo po tym wydarzeniu powstała będąca do dziś operatorem polskiej części gazociągu spółka EuroPol GAZ S.A. Jej głównymi udziałowcami są PGNiG i Gazprom posiadające po 48% udziałów. Wraz z otwarciem tej inwestycji zaplanowano zbudowanie biurowca będącego główną siedzibą polsko-rosyjskiej spółki. Projektantem obiektu był architekt Tadeusz Spychała, twórca m.in. projektu hotelu InterContinental. Miał w planie zbudować kompleks podzielony na kilka części: w środkowej miały znajdować się zimowy ogród i gondola z przeznaczeniem na bar dla VIP-ów, najwyższa miała mieć siedem kondygnacji nad ziemią, natomiast pod powierzchnią planowano dwupoziomowy parking na 380 samochodów oraz korty tenisowe. Całość planowano przykryć elewacją z zielonego kwarcytu i wyposażyć w nowoczesny sprzęt. Siedziba Europolu miała za zadanie monitorować systemy gazowe oraz służyć jako nowoczesne centrum do organizowania wystaw i konferencji. Łączna powierzchnia terenu miała osiągać 35 tysięcy m2. Prace gruntowe ruszyły pod koniec 1999 r., a budowa rozpoczęła się już w 2000 r. Jednak po dwóch latach intensywnej budowy została ona przerwana. Dlaczego? Na podstawie różnych przekazów z mediów można wyróżnić kilka przyczyn takiego stanu rzeczy: wprowadzanie zmian do projektu budowy obiektu („Rzeczpospolita”, 2004), wewnętrzne spory w spółce („Rzeczpospolita”, 2010), brak decyzji o budowie drugiej nitki gazociągu i ograniczenie zakresu działalności firmy („Gazeta Wyborcza”, 2013) i zatrzymania kilku członków zarządu, podejrzanych o wyrządzenie szkód finansowych w wysokości 848 mln złotych w związku z zawarciem niekorzystnej dla Polski umowy na dostawy gazu z Rosji („RMF 24”, 2019). W międzyczasie właściciel przez wiele lat ponosił koszty utrzymania nieruchomości, ale nie czerpał żadnych dochodów mogących wyrównać straty. W 2011 r. spółka wyceniła budynek na 79 mln złotych. W 2015 r. wystawiono go na sprzedaż, jednak nie znalazł się potencjalny kupiec. EuroPol GAZ S.A. chciało nawet przekazać nieruchomość miastu, ale samorząd wówczas musiałby zapłacić podatek od darowizny o wysokości 25 mln złotych i pokryć koszty dokończenia budowy sięgające wg różnych danych minimum dwukrotność sumy podatku. W mediach pojawiały się kolejne doniesienia o planach zagospodarowania budynku na różne cele (m.in. siedzibę CBA czy Europejską Akademię Sztuk Pięknych z akademikami dla studentów, domem aukcyjnym, galerią i nowoczesną biblioteką). Ostatecznie w październiku 2020 r. opuszczony biurowiec wystawiono na sprzedaż. W połowie marca 2021 r. Dom Development zawarł przedwstępną umowę na zakup budynku. Firma oficjalnie nie zdradziła swoich planów wobec nieruchomości, jednak można sądzić, że prawdopodobnie budynek zostanie rozebrany, a na jego miejscu powstanie osiedle mieszkaniowe. Teraz póki co w środku opuszczonego biurowca hula wiatr, przelatują czasem gołębie, a wieczorami jest bardzo ciemno.

🇬🇧 Concrete block, skeleton, gas palace, gas juggernaut. These are just some of the words used on the Internet to describe a monumental building in Warsaw. It was to become the seat of EuroPol GAZ S.A. which is the owner of the Polish part of the Yamal-Europe gas pipeline. The construction of the facility started in 2000, but let's go back a few more years to present the context in a nutshell. On August 25, 1993, the governments of Poland and Russia signed an agreement on the construction of gas pipelines for the transit of Russian gas through Poland and gas supplies to our country. Soon after this event, the company EuroPol GAZ S.A. was established, which until today is the operator of the Polish part of the gas pipeline. Its main shareholders are PGNiG and Gazprom, each holding 48% of the shares. Along with the opening of this investment, it is planned to build an office building that will be the headquarters of the Polish-Russian company. The designer of the building was the architect Tadeusz Spychała, the creator of, among others project of the InterContinental hotel. The plan was to build a complex divided into several parts: in the middle there would be a winter garden and a gondola intended for a VIP bar, the highest one was to be seven storeys above the ground, while a two-level car park for 380 cars and tennis courts were planned below the surface. The whole building was planned to be covered with a green quartzite facade and equipped with modern equipment. Europol's headquarters was to monitor gas systems and serve as a modern center for organizing exhibitions and conferences. The total area of the site was to reach 35,000 m2. The ground works started at the end of 1999, and construction began in 2000. However, after two years of intensive construction, it was interrupted. Why? On the basis of various reports from the media, several reasons for this can be distinguished: introducing changes to the construction design of the facility ("Rzeczpospolita", 2004), internal disputes in the company ("Rzeczpospolita", 2010), no decision to build the second line of the gas pipeline and limiting the scope of of the company's operations ("Gazeta Wyborcza", 2013) and the detention of several management board members suspected of causing financial damage in the amount of PLN 848 million in connection with the conclusion of a contract for gas supplies from Russia, which is unfavorable for Poland ("RMF 24", 2019). In the meantime, the owner had to bear the cost of maintaining the property for many years, but did not receive any income to compensate for the losses. In 2011, the company valued the building at PLN 79 million. In 2015, it was put up for sale, but no potential buyer was found. EuroPol GAZ S.A. even wanted to hand over the property to the city, but the local government would then have to pay a donation tax of PLN 25 million and cover the costs of completing the construction, which, according to various data, are at least twice the amount of the tax. There were further reports in the media about plans to develop the building for various purposes (including the headquarters of the CBA or the European Academy of Fine Arts with student dormitories, an auction house, a gallery and a modern library). Finally, in October 2020, the abandoned office building was put up for sale. In mid-March 2021, Dom Development concluded a preliminary contract for the purchase of the building. The company has not officially revealed its plans for the real estate, but it can be assumed that the building will probably be demolished and a housing estate will be built in its place. Now the wind is blowing inside the abandoned office building, pigeons sometimes fly by and it is very dark in the evenings.

Fotogaleria/Photo gallery: